Giảm thải cho trái đất – 30 việc nhỏ của mình

Giảm thải cho trái đất – 30 việc nhỏ của mình

Thử thách 100 điều chúng mình cùng làm cho Trái Đất có lẽ không còn xa lạ với nhiều người. Mình cũng nhiều lần tự vấn, hạ quyết tâm theo challenge ấy mà chưa đủ dũng cảm & kiên trì. Nhân một ngày vừa tìm mua được một món đồ hay ho, mình quyết định sẽ tự tạo 1 thử thách cho bản thên mang tên “Giảm thải cho trái đất – 30 việc nhỏ của mình”

Bài viết này sẽ ghi lại những nỗ lực nhỏ xiu xíu của mình trong việc giảm thải, hạn chế những tác động tiêu cực lên môi trường đang ngày càng trở nên ô nhiễm. Mỗi ngày một việc nhỏ, mỗi người một chút một chút cố gắng, môi trường của chúng mình chắc chắn sẽ được cải thiện & thế hệ sau sẽ rất biết ơn tụi mình vì điều đó,

Nào, bắt đầu thôi.

Chăm sóc cơ thể

1. Sử dụng bột pha dung dịch NaCl

Mình có thói quen súc miệng, súc họng bằng nước muối sinh lý 2 – 3 lần/ ngày để làm sạch miệng, mũi, họng. Trước đây, mình cũng từng có ý định tự pha nước muối theo tỷ lệ 9/1000 nhưng sau khi tìm hiểu thông tin thì rất quan ngại vấn đề chất lượng sản phẩm tự pha chế, mức độ an toàn của nó. Vì thế, mình đành ngậm ngùi mua nước muối sinh lý bán sẵn đóng chai tại các hiệu thuốc. Chất lượng các sản phẩm bán sẵn này cũng là một vấn đề đáng hoài nghi (nguồn nước sử dụng, loại muối, công nghệ sản xuất…). Nhưng điều đáng buồn là mỗi lần mua là một lần mình phải chấp nhận tha 1 chai nhựa 500ml về nhà. Sau khi dùng xong, mình sẽ gom chai cho cô thu mua phế liệu hoặc chú công nhân vệ sinh môi trường trong ngõ. Rồi sau đó, chúng có được tái chế hay không hoặc sử dụng thế nào thì mình cũng không rõ nữa.

Mình khá trăn trở về vấn đề này nên đã cố gắng tìm kiếm một giải pháp thay thế phù hợp hơn. Và hôm nay, 3/4/2019, may mắn đã mỉm cười với mình. Mình tìm được một nhà sản xuất bột pha dung dịch muối Natri Clorid SHB với nguyên liệu nhập khẩu tại Newzealand. Sau một hồi nói chuyện với tư vấn viên, mình đã đặt hàng  và nhanh chóng nhận được combo sản phẩm (150.000 VND/ combo), gồm:

  • 30 gói bột NaCl 4.5g được gói trong túi giấy nhỏ
  • 1 chai nhựa PET 500ml để pha nước muối
  • 1 tờ giấy ghi Công dụng, Hướng dẫn sử dụng
Các túi bột muối nhỏ được đựng trong khai, giao tới tận tay mình

Mình đã đề nghị không lấy hộp đựng/ túi nilon nên bên bán hàng đã đựng luôn các túi muối nhỏ khi giao hàng cho mình. Mình rất ưng ý với dịch vụ của các bạn. Mình sẽ sử dụng sản phẩm này, kiểm chứng hiệu quả. Nếu ok sẽ mua về cho người thân, giới thiệu rộng rãi đến bạn bè.

Hướng dẫn sử dụng, công dụng sản phẩm. Thành phần có vẻ hơi sơ sài?
Mỗi túi giấy nhỏ chứa 4.5hg muối, dùng pha với 500ml để tạo dung dịch nước muối sinh lý 0.09%

Trước mắt, từ hôm nay đã được dùng nước muối sinh lý sạch mà không thải rác nhựa rồi. Yeah yeah yeah!!!

2. Sử dụng tăm bông thân tre

Thay vì dùng tăm bông thân nhựa, nhà mình từ lâu đã chuyển qua sử dụng thăm bông thân tre. Giá của sản phẩm này cũng không cao hơn sản phẩm tăm bông thân nhựa là mấy đâu. Hai đầu tăm bông vẫn mềm mại như các loại tăm bông thông thường, chỉ có thân tăm được thay bằng tre. Bạn cứ thử tính xem, trung bình 1 người dùng 2 cái tăm bông/ tuần, nhà có 4 người chẳng hạn thì lượng nhựa mình thải ra môi trường là bao nhiêu?

Tăm bông thân tre sau khi dùng được mang đi ủ phân, nó sẽ nhanh chóng phân hủy cùng các loại thực phẩm, đất, lá câu trong thùng.

Tăm bông thân tre hiện có bán tại các cửa hàng thân thiện với môi trường, chuỗi siêu thị Vinmart, BigC, Lotte, Qmart. Quá tiện cho chúng mình rồi!

3. Sử dụng bàn chải tre

Bàn chải tre (Bamboo Brushtooth) là một khái niệm không còn xa lạ với chúng ta. Nhưng chắc hẳn vẫn nhiều bạn còn chưa sử dụng vì lo lông bàn chải cứng, thân bàn chải mốc phải không nào? Mình đã sử dụng hơn 1 năm nay, thay 2 cái bàn chải rồi và thấy mọi thứ rất ổn. Lông bàn chải mềm, đầu bàn chải không quá to nên cũng dễ luồn lách để làm sạch thức ăn thừa, mảng bám trên răng. Bàn chải sau khi dùng xong thì để nơi khô ráo, tốt nhất là phơi dưới ánh nắng mặt trời để tránh ẩm mốc.

À, nếu sử dụng cùng tinh bột than tre để đánh răng nữa thì quá tuyệt đấy. Nhưng mình lại chưa thực hiện được việc này, sẽ cố gắng thực hiện trong tương lai không xa.

Bàn chải tre sau khi không còn dùng để chải răng được thì có thể mang đi ủ phân hoặc tận dụng  làm công cụ cọ rửa cốc chén (nhớ tiệt trùng kỹ bằng nước sôi), đồ dùng trong gia đình.

4. Sử dụng xà bông thiên nhiên

Nhẹ dịu, lành tính, thân thiện với môi trường, đa tác dụng. Bấy nhiêu lý do đã đủ thuyết mình sử dụng xà bông thiên nhiên rồi. Từ khi biết tới Papa’s Dream (Xà bông của ba), mình đã nói tạm biệt luôn với các loại dầu, sữa tắm. Xà bông thiên nhiên không hề gây khô da, mang đến một làn da mềm mượt, giàu sức sống.

Mình còn dùng xà bông để rửa mặt, gội đầu nữa. Nhưng vì mình vẫn xài Foreo Luna Mini 2 nên khi nào vội hoặc bí quá mới dùng xà bông. Trộm vía, da mặt và da đầu không hề bị kích ứng nhé. Tóc dù không bóng mượt như dùng dầu gội thông thường nhưng vẫn sạch, da đầu không bám gầu và có mùi hương thiên nhiên nhẹ dịu. Mình thấy bánh Bồ kết hương nhu hợp nhất cho việc gội đầu. Mỗi khi dùng xong cứ tưởng mình đang ở giữa vườn xưa thanh bình, hạnh phúc lạ kỳ đó!

5. Sử dụng cốc nguyệt san

Mooncup- Menstrual Cup hay Cốc nguyệt san thực sự là phát hiện tuyệt vời nhất của mình trong tháng 6/2018. Tạm biệt các loại BVS dày cộm, có loại mùi siêu hắc, không còn sự thiếu tự tin, lo âu mỗi kỳ Trăng Máu nữa. Thoải mái hẹn hò, đi chơi cùng bạn bè, chạy nhảy và thậm chí là đi bơi… Với trợ thủ đắc lực siêu xinh yêu.
Vô cùng tiện lợi. Dùng như không dùng. Một trải nghiệm đáng giá, vô cùng hạnh phúc. Mình vui đến nỗi ngày nào cũng quay sang khoe với bạn cùng giường, bạn ấy quen đến nỗi mình chỉ chuẩn bị mở miệng là đã đoán được điều mình sắp nói:))

Chiếc cốc mình mua tháng 5/2018. giá khoảng 500.000 VND (có code giảm giá từ nhà văn Phan Ý Yên)

Hãy thử đi, luôn và ngay thôi. Các bạn nữ à, chắc chắn sẽ không hối tiếc. Mình ước mình đã biết tới bạn cup này sớm hơn. Dù lúc đầu tư ban đầu sẽ hơi đau ví xiu xíu, nhưng một ẻm này dùng được 5 – 10 năm, tương đương 60 – 120 mùa trăng cơ. Ôi, sẽ hạn chế được vô số rác nè và tiết kiệm được khơ khớ tiền đấy nhỉ?

Mua sắm

6. Tự chuẩn bị túi/ hộp đi chợ

Đây là một hành động rất dễ thực hiện, nếu duy trì được thì sẽ rất rất tốt cho môi trường. Thông thường, mình sẽ lên danh sách đồ cần mua để chuẩn bị làn, các túi vải, hộp cho phù hợp. Khi đi chợ/ siêu thị, mình sẽ bỏ các loại củ, quả cứng vào một túi hoặc bên dưới túi to; rau ăn lá và quả dễ dập nát vào túi riêng hoặc bên trên túi lớn. Việc sắp xếp này phụ thuộc vào loại thực phẩm và số lượng túi mang theo. Cá, thịt (nếu có) sẽ đặt vào các hộp thủy tinh  nhỏ hoặc hộp nhựa BPA free. Tính sơ sơ, mỗi lần đi siêu thị cũng giảm thải được 10 – 12 chiếc túi nilon đựng thực phẩm rồi nè!

Bữa này mua nhiều đồ, khá nặng, May mà mượn được chiếc xe đẩy của siêu thị, đẩy thẳng một mạch về nhà mà ai cũng nhìn:))

Ngoài ra, mình để sẵn 1 – 2 chiếc hộp, 1 túi vải lớn trong túi/ cốp xe  để “cấp cứu” nếu cần mua đồ khi đi làm về. Hôm nào mà quên chuẩn bị túi/ hộp đựng, mình sẽ tìm cách xoay sở: bọc trong khăn vải  sẵn có, để vào cốp xe hoặc cho vào túi áo!!!

7. Hạn chế mua đồ ăn online

Nhờ sự phát triển của công nghệ, dịch vụ đặt – giao đồ ăn trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến. Những cái tên Foody, Now, Grabfood, Goviet không còn xa lạ với mọi người, Chưa kể, hầu hết hàng ăn, quán cafe giải khát nào cũng có dịch vụ giao hàng tận cửa cho khách hàng. Mình không thể phủ nhận rằng dịch vụ này rất tiện, đặc biệt được ưa chuộng vào những ngày nắng nóng, mưa gió hoặc khi không có thời gian tới sử dụng dịch vụ tại chỗ. Nhưng, mình vẫn nhiều lần nói không với việc đặt đồ ăn online. Tại sao?

Thứ nhất, đồ ăn tại các cửa hàng này thường được đóng gói trong các hộp xốp, đĩa nhựa, túi nilon. Tác hại của những bao bì này với sức khỏe con người và môi trường là điều rõ ràng, không cần bàn cãi nhiều.

Thứ hai, xe máy trong quá trình vận chuyển hàng tới tay mình sẽ thải ra không ít khí độc cho môi trường.

Thứ ba, lý do sức khỏe. Đồ ăn ngon, bắt mắt thật đấy nhưng ai biết trong đó có những phụ gia độc hại nào,  nguồn gốc thực phẩm ra sao? Nên thôi, bóp mồm bóp  miệng ngồi ngắm ảnh cho dạ dày sôi vậy.

Có những lúc quá thèm ăn món gì ngon ngon mà không thể tự chế biến, mình sẽ lặn lội ra quán ăn hoặc mua mang về. Hơi mất công chút xíu nhưng được ăn đồ ngon, giảm thải bao nhiêu là túi hộp. Kể ra cũng đáng, nhỉ?

Bữa này thèm đồ Hàn quá xá, lặn lội đội mưa ra tận nơi để được choén

8. Từ chối túi nilon, ống hút, cốc, đĩa nhựa

Mình phải cảm ơn bố vì đã dạy mình điều này từ khi biết nhận thức. Bố thường dặn mẹ con mình không nên xài túi nilon khi mua đồ, mang bát/ hộp mua đồ ăn, mang cốc mua đồ uống… Tới nay, mình áp dụng triệt để và nói không với túi nhựa, ống hút – cốc – đĩa nhựa dùng 1 lần (thậm chí loại dùng nhiều lần).

Đi chợ thì mình tự chuẩn bị túi hộp nhưa đã đề cập ở trên. Khi đi mua đồ dùng khác, mình cũng mạnh dạn từ chối túi nilon từ người bán hàng. Khi ra hàng uống cafe, mình sẽ mang theo bình thủy tinh cá nhân mua mang về hoặc lựa chọn đồ uống đựng trong cốc thủy tinh/ cốc sứ. Mình từ chối ống hút nhựa, thay vào đó thì mình dùng ống hút cá nhân hoặc uống không cần dùng ống luôn. Nếu có thèm bánh ngọt thì tới mua, khỏi lấy túi đựng bánh & đĩa giấy.

Sinh tố tự xay đựng trong chai thủy tinh, xài ống hút tre cá nhân
Chai sữa tự chuẩn bị & không cần dùng ống hút

Sau vài lần gặp phải ánh mắt có phần kỳ thị từ người bán hàng, mình đã không quan tâm nhiều đến thái độ của họ & tiếp tục từ chối thẳng thắn. Thậm chí, mấy cô mấy chị ngoài chợ còn quen mặt, thuộc tên mình luôn. Mình có ra mua đồ là auto  hỏi túi, cốc đựng. Vui thế chứ:)

9. Mua hàng tại cửa hàng xanh

Mặc dù rất thích cảm giác tự xách giỏ đi chợ nhưng sẽ có những khi quá bận, cửa hàng quá xa, mình buộc phải mua đồ trực tuyến. Khi đó, mình sẽ ưu tiên lựa chọn các cửa hàng sử dụng bao bì thân thiện với môi trường (túi vải, túi giấy, hộp thủy tinh).

Gần đây, mình có biết & mua hàng của Nhà Xanh. Rau hữu cơ, bánh mỳ nhà làm đều được đựng trong túi giấy, tất cả sẽ bỏ vô túi vải để mang giao cho khách. Túi giấy thì mình có thể giữ lại để bảo quản thực phẩm, đựng rác còn túi vải thì tái sử dụng nhiều lần hoặc mang gửi lại cửa hàng. Rất cool phải không nào?

Mình cũng thích mua đồ tại cửa hàng zero waste Go Eco Hanoi nữa. Mình mang bình tới mua nước rửa bát nè, mang hộp tới mua hạt, mua sáp ong, xà bông tắm và rất nhiều món đồ bé xinh, hữu ích tại đây. Review chi tiết cửa hàng, mời các bạn click link này nhé!

Việc sử dụng dịch vụ tại các cửa hàng xanh này không chỉ giúp khuyến khích phát triển các mô hình kinh doanh xanh mà bản thân mình cảm thấy rất tự tin, sung sướng mỗi khi mua hàng. Bạn nào về team mình thì giơ tay lên nhoaaa!!!

10. Hạn chế mua đồ uống đóng chai

Mình ít khi mua đồ uống đóng chai, đặc biệt là các loại nước uống đựng trong chai nhựa, vỏ nhôm. Đồ uống đóng chai vốn đã chứa nhiều chất hóa học, chất bảo quản không có lợi với cơ thể, đặc biệt là các loại đồ ngọt, nước uống có ga như cam ép, trà xanh, Coca-cola, Pepsi… Một lần bạn mua đồ uống đóng chai đồng nghĩa với 1 chai, lọ bị thải ra môi trường. Nếu may mắn, các vỏ chai này sẽ được tái chế. Còn không, rất có thể chúng bị dạt trôi ra biển & vô tình chui vào bụng của các loài sinh vật dưới đáy đại dương.

Nếu bắt buộc phải mua đồ uống đóng chai, mình ưu tiên lựa chọn các loại nước đựng trong bình thủy tinh. Sau khi uống hết, mình có thể tái sử dụng chiếc bình xinh xắn này vào nhiều mục đích: đựng nước ép, đựng sữa hạt, đựng gia vị hoặc làm bình cắm hoa. Thật tiện dụng, tránh lãng phí!

11. Hạn chế mua thực phẩm được bọc màng trong siêu thị/ cửa hàng

Màng bọc nilon chứa nhiều hóa chất độc hại, không phải là một lựa chọn lý tưởng cho việc bảo quản thực phẩm. Tuy nhiên, nó lại được sử dụng khá phổ biến trong cuộc sống vì các ưu điểm: trong suốt, mỏng, nhẹ, dễ mua :D.

Mình rất thích ăn nấm tươi, cá hồi, ức gà, cải kale. Ngặt nỗi mấy loại này chợ gần nhà không có, chỉ có thể thấy chúng trong  siêu thị. Chúng luôn luôn được nhà sản xuất, phân phối bảo quản với khay xốp/ nhựa kèm màng bọc thực phẩm. Vì ham ăn nên mình đành nhắm mắt nhắm mũi lấy khay thực phẩm ấy cho vào giỏ. Khi về nhà, mình sẽ dỡ ngay thực phẩm vào khay và đựng vào hộp thủy tinh. Phần màng bọc được rửa sạch, phơi khô để làm ecobrick (gạch sinh thái).

Nhưng mình luôn cố gắng hạn chế tối đa việc này mỗi lần mua đồ, ưu tiên các thực phẩm “trần” hoặc được cắt khúc tại chỗ. Mình cũng mong rằng các nhà phân phối thực phẩm sớm có biện pháp bảo quản tốt hơn, thân thiện  hơn để người dùng không bị thành kẻ thù của môi trường mỗi khi tiêu dùng sản phẩm của họ.

12. Mua quần áo second-hand

Quần áo second-hand hay quần áo hàng thùng có nhiều kiểu dáng, màu sắc rất đẹp. Nếu chịu khó tìm, mình chắc chắn bạn sẽ tậu được những món đồ hay ho, thời trang.

Việc mua, sử dụng quần áo hàng thùng chất liệu đẹp giúp giảm thải cho môi trường, tiết kiệm cho người mua nữa. Một chiếc áo, chiếc váy nhìn thì đơn giản vậy thôi chứ đằng sau nó là cả một quá trình sản xuất cầu kỳ, tốn bao điện, nước để tạo nên từng sợi vải, dệt nên từng tấm áo, nhuộm màu, làm phẳng… Thế nên, cái áo chiếc váy đẹp mà còn dùng được thì tội gì không dùng. Thay vì bị bỏ đi, chôn vùi xuống đất một cách lãng phí thì hãy giúp chúng được tái sử dụng, được tỏa sáng lần nữa trên cơ thể bạn.

Nhưng không vì chúng rẻ hơn quần áo mới mà mình mua vô tội vạ. Nguyên tắc mình đặt ra khi mua đồ cũ (kể cả với đồ mới) luôn là: vừa đủ, tiện dụng. Và đừng quên giặt sạch, phơi khô, là phẳng những món đồ này trước khi cất tủ. Những món đồ được tái sinh này chắc chắn không làm bạn thất vọng đâu!

Ăn uống

13. Nấu & ăn tại nhà

Mình là một đứa vụng về trong khoản nữ công gia chánh. Nấu ăn với mình từng là ác mộng. Đúng hơn là mình chỉ biết nấu những món đơn giản kiểu luộc rau, rán đậu, xào thịt. Nhưng mình lại không thích la cà quán xá. Đồ ăn ngon, xịn thì một tháng chỉ có xèng ăn đôi ba lần là nhiều; đồ bình dân thì cũng hấp dẫn đấy nhưng bị ngấy hoặc không hợp khẩu vị (Mình sợ đồmặn, đồ quá mùi hoặc quá nhiều gia vị , phụ gia thực phẩm không rõ nguồn gốc!!!)

Nói chung, mình thích cơm nhà. Điều này với mình càng trở nên đặc biệt kể từ khi mình có một gia đình nhỏ của riêng mình:). Dù nấu ăn không ngon nhưng cũng tạm xài. Tự nấu ăn, mình sẽ dễ dàng kiểm soát được hương vị đồ ăn, nấu theo cách mình muốn hơn. Mình còn có thể ăn rau sạch nhà trồng và có cảm giác trở nên “quyền lực” hơn trong bếp, haha.

Nấu ăn tại nhà đồn nghĩa với việc góp phần hạn chế rác thải so với việc đặt đồ ăn, tránh lãng phí đồ ăn do mình dễ kiểm soát khẩu phần, giảm thời gian di chuyển – chờ đợi đến lượt ăn, giảm số lượng hóa đơn in ra khi thanh toán phần ăn.

Hiện tại, mình cố gắng duy trì tự nấu  3 bữa/ ngày. Ăn sáng đơn giản, nhanh gọn thôi nhưng vẫn đủ năng lượng chào đón ngày mới. Mình sẽ chuẩn bị luôn bữa trưa vào mỗi sáng, cho đồ ăn vào hộp Lock & Lock và mang đi làm. Như vậy, buổi trưa không cần gọi đồ ăn về hay xếp hàng chờ thang máy để ra ngoài dùng bữa nữa. Đi làm về, mình cùng bạn zai chuẩn bị bữa tối (chàng rửa bát, nàng nấu cơm), rồi cùng nhau thưởng thức bữa tối – rửa bát. Dù hơi lích kích, mất thời gian hơn so với việc ăn cơm đường cháo chợ, chúng mình đều cảm thấy rất vui vẻ. “Cơm nhà” – hai chữ đơn giản lắm nhưng có sức mạnh kết nối ghê gớm, hihihi.

Bữa sáng giản đơn tại nhà
Tự nấu ăn giúp mình dễ dàng kiểm soát năng lượng

Mà từ khi chăm chỉ ăn cơm nhà, mình thấy sức khỏe thể chất và tinh thần được cải thiện đáng kể. Cơ thể có khỏe mạnh thì mới mong thay đổi được thế giới, đúng không nào?

14. Bảo quản thực phẩm bằng hộp thủy tinh, hộp nhựa nguyên sinh

Mình nói không  với túi nilon, màng bọc trong quá trình bảo quản thực phẩm & hạn chế ngay từ lúc mua đồ rồi. Việc để thực phẩm dù sống, chín, đặc biệt đồ ăn nóng trong nilon là cực kỳ nguy hiểm vì nó thôi nhiễm không biết bao nhiêu hóa chất độc hại, ngấm vào thực phẩm và chui tọt vào bụng chúng ta, sản sinh bệnh tật. Mặt khác, túi nilon sau khi đựng đồ ăn , sớm muộn gì cũng bị bỏ vào thùng rác, chạy vào đất mẹ & biển khơi. Nghĩ đến thôi đã thấy rùng mình!!!

Thay vì dùng nilon hay màng bọc thực phẩm, mình đựng đồ ăn trong hộp thủy tinh rõ nguồn gốc xuất xứ (hiện mình xài đồ Lock & Lock và Glasslock), 2 chiếc hộp làm từ nhựa nguyên sinh của TupperWare. Ưu điểm của đồ thủy tinh là bề mặt trong suốt, dễ quan sát, dễ vệ sinh và khử mùi. Nhược điểm của mấy bộ hộp này là hơi nặng. Còn 2 hộp TupperWare được tặng thì siêu nhẹ, giữ tươi rau củ hiệu quả.

Với khoảng 10 – 15 chiếc hộp nhiều kích cỡ, mình dễ dàng bảo quản thịt cá, rau củ trong cả ngăn đông và ngăn mát. Chúng đã đồng hành cùng mình từ mấy năm nay, và hy vọng sẽ đi cùng gia đình mình thêm nhiều nhiềm năm nữa.

À, ngoài hộp thủy tinh/ nhựa nguyên sinh, mọi người có thể dùng nắp silicon hay vải sáp ong để bảo quản đồ ăn nhé. Cực kỳ tiện dụng, thân thiện với môi trường đấy!

15. Nấu vừa đủ, ăn vừa hết

“Đồ đã nấu thì ăn sớm nhất có thể, nấu vừa đủ, ăn hết phần của mình” –  Với nguyên tắc này, mình tiết kiệm được thời gian chế biến, năng lượng nấu ăn (điện, nước) và được ăn đồnhiều dinh dưỡng. Đồng thời, chúng mình cũng tiết kiệm được không gian lưu trừ đồ thừa nữa.

Nếu lỡ tay nấu dư ra hoặc có 1 số món kỳ công buộc phải nấu nhiều trong 1 lần cho bõ công, mình sẽ chờ đồ nguội rồi cất vào hộp thủy tinh, để vào tủ và giải quyết sớm nhất có thể (trong 1- 2 bữa tiếp theo). Mình thường đặt các hộp đồ đó ở vị trí dễ nhìn thấy khi mở tủ để tránh tình trạng quên đồ thừa lâu ngày khiến đồ bị hỏng, phải bỏ đi.

Hãy nhớ rằng ở đâu đó trên thế giới này còn có nhiều người chết đói nên chúng ta ĐỪNG LÃNG PHÍ ĐỒ ĂN nhé!

16. Ăn chay

So với việc tiêu thụ thịt động vật, thủy, hải sản thì ăn chay có nhiều lợi ích với cơ thể và môi trương. Theo kết quả nghiên  cứu của 7 nhà khoa học liên ngành của trường Đại học Oxford năm 2014,  chế độ ăn của người ăn thịt (khối lượng thịt =100g) có chỉ số khí thải gây hiệu ứng nhà kính cao gấp 2,5 lần so với người chay thuần. Cụ thể là người ăn thịt với 100 gam trung bình mỗi ngày thải 7.19 Kg.CO2 so với 3.81 Kg.CO2 của người ăn chay và 2.89 Kg.CO2 người ăn chay thuần (vegan). Ngoài ra, các nhà nghiên cứu tính toán các mức giảm lượng khí thải hiệu ứng nhà kính từ chế độ ăn thịt nhiều (t= 100g thịt ) cho đến chế độ ít thịt (<50 gam),… rồi chay thuần cụ thể như sau:  Một người với chế độ ăn thịt nhiều sẽ giảm được 920 Kg CO2 mỗi năm nếu chuyển sang chế độ ăn ít thịt, 1230 Kg CO2 mỗi năm nếu chuyển sang chế độ ăn chay (Vegetarian), và 1560 Kg CO2 mỗi năm nếu chuyển sang chế độ ăn thuần chay.

Mình chưa thực hiện được việc ăn chay trường nhưng đã và đang cố gắng giảm tiêu thụ thịt động vật bằng cách ăn nhiểu rau củ quả, ăn lượng thịt vừa đủ và hàng tuần sẽ duy trì 2 – 4 bữa chay. Các bữa này mình ăn rau, các loại đậu, chỉ dùng muối hạt chs không nêm mắm, xài dầu ăn. Có những bữa lười mà thèm ăn chay, mình sẽ ra quán. Gần đây mình phát hiện ra quán thuần chay Veggie Caste rất hay ho, đồ ăn ngon, đông khác & dịch vụ rất tốt tại số & Yên Ninh. Ở đây bán buffet chay với giá 60.000/ suất vào tất cả các ngày trong tuần. Nếu có cơ hội, mọi người nên thử nhé. Mình thề, bạn sẽ không hề hối hận đâu.

Ăn chay giúp cơ thể mình nhẹ nhõm, tinh thần sảng khoái và không hề thiếu năng lượng. Mình cũng mong trong tương lai có thể ăn chay được nhiều hơn và tiến tới duy trì ăn chay trường.

17. Uống sữa hạt, nước ép thay vì sữa động vật

Vào mùa hè năm 2016, da mình vì nhiều lý do mà nổi khá nhièu mụn. Sau khi đi kiểm tra mình mới biết sữa bò & các chế phẩm từ sữa bò (bơ, phô mai, sữa chua) là một trong những nguyên nhân khiến da mình bị xấu đi như thế. Đầu năm 2017, sau khi đọc cuốn Nhân tố Enzyme 1, mình tìm hiểu thêm và thấm nhuần tư tưởng “Sữa bò chỉ dành cho con bê”, “Con bò, con bê thực sự bị vắt kiệt sức để cho ra những thùng sữa chúng ta uống mỗi ngày…”. Mình tạm biệt luôn các loại sữa động vật, kể cả loại không đường yêu thích trước đây.

Tháng 4/2017, mình bắt đầu uống sữa hạt đặt mua ở Xanh Lá. Sữa hạt vẫn thơm ngon, giàu dinh dưỡng và giúp mình cải thiện làn da hiệu quả. Tuy nhiên, mua sữa hạt bán sẵn lại khá đắt đỏ nên mình không uống đều được. Sau nhiều đắn đo, mình đã quyết định sắm 1 em máy xay sinh tố công suất 600W của Phillips, tự mua hạt điều – hạnh nhân – óc chó – hạt sen – các loại đậu vềlàm sữa. Quy trình thì hơi thủ công, lích kích chút nhưng sau rồi quen nên thấy đơn giản. Ngâm hạt theo chỉ dẫn rồi xay ra, trong nháy mắt đã có đồ uống thơm ngon rồi. Mình rất thích sữa hạt điều vì béo, ngậy mà làm cực kỳ đơn giản. Thêm 2-3′ nữa là có ngay sữa nghệ bổ dưỡng cho anh bạn rồi, hihi. Một mẻ sữa nếu bảo quản đúng cách sẽ để được trong 2 – 3 ngày nhưng bọn mình thường uống hết luôn trong 1 – 2 bữa, hihi.

Năm nay, mình đã tậu thêm 1 em máy ép chậm tầm thấp của hãng SATVM để thỏa cơn thèm nước ép rau, củ quả. Mình thấy vui mỗi khi ngâm, rửa, cắt, gọt rau củ. Một ly nước ép nguyên chất với nhiều vitamin, khoáng chất mang đến cho mình tinh thần sảng khoái, cơ thể khỏe mạnh để tận hưởng cuộc sống! Uống đồ này rồi thì tự nhiên bạn sẽ thấy các loại đồ uống đóng chai, trà sữa ngoài kia trở nên nhạt nhẽo vô cùng:))

Không gian sống

 18. Phân loại & xử lý rác tại nguồn

Hiện tại, mình cùng anh bạn cùng nhà đã bắt đầu & cố gắng duy trì việc phân loại, xử lý rác ngay tại gia đình. Để tiết kiệm thời gian, công sức, mình đơn giản hóa tôi qua trình phân loại, xử lý này. Rác trong nhà được chia thành 3 loại, để tại 3 nơi khác nhau:

  • Rác hữu cơ (thức ăn thừa, cọng rau, vỏ củ quả…): Cắt nhỏ, gom lại 1 chiếc hộp có nắp, cất vào tủ lạnh để mang đi ủ phân (chi tiết phía dưới)
  • Rác có thể tái chế: Giấy đã qua sử dụng, tài liệu, sách báo rất cũ (không phù hợp với việc cho – tặng), chai/ hộp nhựa (PET) được gom lại 1 chỗ, mang tặng cô chú bên vệ sinh môi trường hoặc mấy cô thu mua phếliệu. Với quần áo, khăn bông không còn sử dụng hoặc đã cũ, mình sẽ phân loại để quyên góp, tặng hoặc làm khăn lau trong nhà. Chai, hũ thủy tinh cũ nếu không sử dụng nữa có thể mang tới Go Eco Hanoi.
  • Rác khó/ không thể tái chế: Rác điện tử mình gom lại, nhờ Việt Nam Tái Chế xử lý hộ. Túi nilon cũ, vỏ bánh kẹo mình rửa sạch, phơi khô để làm gạch sinh thái (cái này sau sẽ mang đi quyên góp). Các loại giấy ăn bẩn, rác khô khác (ex: xương động vật) mình sẽ cho vào đựng trong túi kraft. Cố gắng hạn chế số lần đổ rác trong tuần (khi nào đầy/ cần thiết mới đổ), đồng thời tái sử dụng túi giấy nhiều nhất có thể.
Túi giấy đựng thực phẩm, tái sử dụng đựng rác khô được rất nhiều lần

19. Ủ phân

Ủ phân là việc tương đối đơn giản với các gia đình ở nông thôn có sân vườn rộng hoặc hộ gia đình thành phố có trồng rau tại nhà. Gia đình mình không thuộc cả 2 nhóm trên. Mình học theo các làm của chị blogger người Mỹ (Trash it for tossers): gom thực phẩm thừa để trong tủ lạnh, mang tới địa điểm cung cấp dịch vụ ủ phân. Nhưng thay vì gom rác hữu cơ mang tới các tổ chức cung cấp dịch vụ compost, mình gom vỏ rau củ quả, vỏ trứng để gọn vào 1 chiếc hộp có nắp trong tủ lạnh, cuối tuần mang về nhà mẹ để xử lý:)). Cả nhà mình & nhà chồng mình đều có vườn trồng rau mà.

Việc để rác hữu cơ trong tủ lạnh sẽ giúp hạn chế mùi, tránh các loại vi khuẩn, chuột bọ xâm nhập chúng. Dồđược để trong hộp kín nên sẽ không làm ảnh hưởng tới các thực phẩm khác đang được bảo quản trong tủ lạnh (cũng được để trong các hộp thủy tinh với nắp đậy kín). Bạn yên tâm, mình đã làm nhiều rồi & bảo đảm nhé! Chỉ cần lưu ý xử lý đồ thừa thường xuyên và không quên làm vệ sinh tủ lạnh hàng tuần là ok nha.

20. Trồng cây xanh trong nhà

Nói là trồng cây xanh chứ mình toàn “cắm” cây xanh trong nước thôi:)). Mình bị kém duyên với trồng cây trong chậu đất hay sao ấy, cứ trồng được dăm bữa thì các bạn ấy lại tèo. Nhưng mình có vẻ mát tay với cây thủy sinh.

Mình chọn các loại dễ sống, thanh lọc không khí tốt: trầu bà, vạn niên thanh, ngọc ngân.

Mình đặt cây ở nhà tắm, kệ sách, bàn uống nước để tạo điểm nhấn cho không gian sống.

Sau này, nếu có điều kiện hơn mình sẽ tập trồng cây, hoa quanh nhà. Nhưng ngày ấy chắc sẽ còn xa lắm, huhuhu.

21. Ngắt các thiết bị điện khi không sử dụng

Tắt điện khi ra khỏi phòng, tắt TV khi xem xong, tắt quạt khi không cần thiết, tắt bình nóng lạnh khi đã đun đủ nước… là điều chúng mình được học và thực hành từ khi còn bé xíu rồi. Điện không phải ngẫu nhiên mà có. Con người cũng phải tốn nhiều thời gian, tài nguyên để tạo nên nó cơ mà. Thế nên, lãng phí điện là có lỗi với mẹ thiên nhiên, có lỗi với những người đang sống trong các vùng thiếu điện đó!

Ngoài ra, từ 5 năm nay, mình luôn lưu ý rút tất cả các ổ cắm ngay sau khi tắt các thiết bị điện. Việc làm này không những giúp hạn chế cháy, nổ, kéo dài tuổi thọ thiết bị điện mà còn góp phần giảm tiêu thụ điện năng, giảm tiền trên hóa đơn điện mỗi tháng. Vì sao ư? Các thiết bị điện sau khi tắt vẫn tiêu thụ khoảng 10% điện năng so với lượng điện tiêu thụ khi hoạt động bình thường. Nếu bạn đọc đến đây, rất mong bạn sẽ thực hành giống mình nhé! Mỗi người tiết kiệm điện một chút, thế giới sẽ tiết kiệm được nhiều chút đấy.

22. Rửa bát bằng Enzyme

Sau khi biết đến Go Eco Hanoi vào đầu năm 2019, mình đã nói tạm biệt với các loại nước rửa bát khác và chuyển hẳn sang xài enzyme bồ hòn. Đây là loại dung dịch lành tính được tạo ra từ bồ hòn, bã rau củ quả, rất lành tính và thân thiện với môi trường.

Lần rửa đầu tiên bạn sẽ thấy không quen vì nó không mang lại ngay cảm giác sạch bong kin kít trên bát đĩa như khi dùng các loại nước rửa bát thông thường. Nhưng càng xài thì càng thích. Bát đĩa vẫn sạch, thoang thoảng mùi hương tự nhiên.

Nghĩ tới việc mình rửa bát sạch mà không thải ra hóa chất độc hại vào nước, không khí mới sung sướng làm sao. Da tay cũng mềm mướt nữa chứ.

À, enzyme bồ hòn đa năng rất dễ làm. Các bạn cứ lên Youtube sẽ thấy rất nhiều video hướng dẫn siêu trực quan, sinh động nhé. Còn ai lười (giống mình) thì cứ tới mấy cửa hàng bán đồ thân thiện môi trường mà mua cho tiện nha. Giá có thể đắt hơn 1.5 – 2 lần nước rửa bát công nghiệp nhưng nó sẽ góp phần gìn giữ trái đất cho thế hệ tương lai của chúng ta, tính ra vẫn quá hời!

23. Tẩy rửa bằng baking soda

Hè 2018, mình tập tành làm bánh nên có mua baking soda. Mặc dù biết tới công năng của loại bột thần thánh này từ lâu nhưng thực sự đến thời điểm đó mình mới có cơ hội chiêm nghiệm. Một chút baking soda, chút giấm và nước chanh – hỗn hợp này đã cho mình đi từ hết ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác. Những vế ố vàng trên áo trắng, vết cáu bẩn trên bát đĩa, bề mặt hoan gỉ của inox hay mảng bám xấu xí trên chậu rửa, bồn cầu đã biến mất nhanh chóng. Mình cũng pha baking soda và dấm để giặt khăn lau các bề mặt thông thường: mặt bếp, mặt bàn, mặt giá sách, bên trong và bên ngoài tủ lạnh…

Kể từ đó, mình không mua các dung dịch tẩy rửa công nghiệp như nước lau sàn, nước cọ toilet, thuốc tẩy, nước lau bếp, kem tẩy rửa đa năng với rất nhiều hóa chất  hương liệu nặng mùi. Mình thấy đỡ đau mỏi hơn sau khi cọ rửa nhà cửa vì không còn phải tiếp xúc với các thành phần độc hại, và chắc chắn môi trường cũng được hưởng lợi từ việc này!

24. Hạn chế bật điều hòa

“Hà Nội nắng nóng thế này, không bật điều hòa sao chịu được!” Nhưng cơ thể diệu kỳ hơn chúng ta tưởng. Càng ít sử dụng điều hòa, thân nhiệt càng dễ thay đổi để thích nghi với nhiệt độ môi trường.

Khi đi làm ngồi phòng điều hòa (bắt buộc) thì mình không nói. Nhưng khi ở nhà, thường là lúc sáng & chiều, ban đêm, nắng nhẹ hoặc đã tắt và nhiệt độ đã giảm đáng kể, mình gần như không bật điều hòa. Bật điều hòa liên tục không chỉ hại da, hại động cơ điều hòa mà còn khiến hiệu ứng nhà kính trở nên trầm trọng hơn.

Thay vì sử dụng điều hòa, mình làm mát nhà và sử dụng quạt. Trước khi đi làm mình sẽ đóng kín các cửa, hạ các rèm để tránh nắng nóng tối đa cho căn phòng. Sau khi đi làm về, việc đầu tiên mình làm là kéo rèm lên, mở các cánh cửa để không khí được lưu thông, đồng thời đẩy khí nóng ra khỏi phòng. Mình làm mát sàn nhà thông qua việc lau sàn bằng nước mát. Hôm nào nắng nóng quá thì lấy một chậu nhỏ, bỏ vô vài cục đá. Cuối cùng, đừng quên bật quạt để hạ nhiệt nha!

Tất nhiên, việc sử dụng điều hòa còn phụ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi gia đình và điều kiện thời tiết. Mình may mắn tìm được ngôi nhà trọ thoáng mát, cơ thể dễ thích nghi với trời nóng nên mùa hè hiếm khi phải bật đièu hòa, trừ những ngày nắng nóng trên 40 độ C hoặc khi nhà có đông người đến chơi. Gia đình nào có trẻ nhỏ hoặc ở nơi mà xung quanh bí bách thì hạn chế sử dụng điều hòa vào những ngày nắng nóng là điều xa xỉ. Nhưng những ngày mát trời, mọi người hoàn toàn có thể giảm thải cho môi trường bằng cách minh làm ở trên. Dù ít hay nhiều, mỗi nỗ lực của chúng ta đều được mẹ thiên nhiên ghi nhận.

25. Dọn nhà mỗi ngày

Người xưa có câu “Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm”. Sự sạch sẽ, gọn gàng của ngôi nhà khiến cuộc sống trở nên nhẹ nhàng, con người hiền hòa, việc sử dụng tài nguyên cũng hợp lý, khoa học hơn nhiều. Một chiếc bếp bẩn chắc chắc sẽ tốn nhiều nhiệt lượng hơn để làm chín đồ ăn, một chiế tủ lạnh bẩn không bảo quản đồ ăn hiệu quả và thải ra nhiều CO2, và tất nhiên bụi bẩn quanh nhà không thể mang tới không khí trong lành cho con người nơi đó.

Mình dọn dẹp nhà cửa mỗi ngày, chỉ cần 10 – 15′ thôi nhưng cả gia đình đều được hưởng lợi từ việc đó. Mình cũng tạo thói quen dùng xong đồ dùng nào cất ngay đồ đồ vào đúng chỗ quy định. Chỗ nào bẩn, bừa thì xử lý luôn khi nhìn thấy. Cách này chắc chắn hiệu quả hơn việc cả gia đình chung tay dọn nhà 2 tiếng mỗi cuối tuần. Riêng việc lên danh sách những khu vực cần xử lý đã khiến các thành viên ong thủ rồi, nói chi đến việc hoàn thành chúng:))

26. Tiết kiệm văn phòng phẩm

Mỗi người tiết kiệm một chút, lượng VPP bị lãng phí mỗi ngày/ hàng năm sẽ giảm đi đáng kể. Mình dùng bút chì để viết thay cho bút bi, chỉ in khi thực sự cần thiết, tận dụng giấy 1 mặt bị bỏ đi trong VP, dùng khăn lau bàn và rửa tay bằng nước thay vì sử dụng khăn giấy/ khăn ướt, luôn luôn tắt máy tinh & rút điện khỏi ổ trước khi ra về. Khi không ngồi máy tính, mình sẽ chuyển máy tính về chế độ Hibernate, tắt màn hình để tiết kiệm năng lượng. Mình cũng không quên dọn sạch bàn làm việc, xếp gọn ghế vào đúng chỗ khi kết thúc một ngày làm việc.

Toàn những việc nho nhỏ thôi, mình nghĩ ai cũng có thể làm được. Bạn cùng thực hiện mỗi ngày cùng mình nha!

Xã hội

27. Cho, tặng đồ không còn sử dụng

Với những đồ đạc còn tốt nhưng không còn phù hợp với nhu cầu của cá nhân & gia đình, mình thường làm sạch, xếp gọn và cho/ tặng đối tượng phù hợp. Thường đó là đồ gia dụng (máy ép, nồi, chảo, cốc, chén…), quấn áo, giày dép, chăn ga, sách vở.. Mình sẽ tặng lại cho mấy cô thu mua đồ cũ hoặc đăng lên nhóm Free Cycle Việt Nam để những món đồ đó được tái sử dụng một cách hiệu quả nhất.

Việc này vừa giúp tránh lãng phí, giảm thải cho môi trường, đồng thời giúp không gian sống của mình bớt ngột ngạt. Tuy nhiên, mình cũng không khuyến khích việc cho / tặng đồ vô tội vạ, thiếu trách nhiệm. Một món đồcũ, hỏng, không phù hợp sẽ tiếp tục bị đắp chiếu ở một xó nào đó thôi. Chúng mình đừng quên phân loại đồ đạc cẩn thận trước khi mang cho ai đó nhé!

28. Click chuột trồng cây – Tìm kiếm bằng Ecosia

Mình đã làm việc này từ năm 2018, sau khi đọc được bài viết của Hoại Băng trên trang The Mini HyggeEcosia sử dụng 80% lợi nhuận trở lên từ doanh thu quảng cáo để hỗ trợ các dự án trồng cây, phần còn lại được đưa vào dự phòng cho các trường hợp bất khả kháng – nếu những dự trữ này không được sử dụng, chúng sẽ được chuyển trở lại quỹ trồng cây của công ty. Công ty xuất bản báo cáo tài chính hàng tháng trên trang web của mình (Theo Wikipedia). Tính đến thời điểm mình viết dòng này, 10h sáng (GMT+7), Ecosia đã công cụ tìm kiếm đã trồng hơn 60,5  triệu cây xanh.

Lựa chọn sử dụng ecosia.org, chúng ta thực sự giúp đỡ môi trường này bằng mỗi lần tìm kiếm của mình. Chúng mình có thể cài đặt tiện ích Ecosia vào trình duyệt web. Thoải mái tìm kiếm tại nhà mà vẫn có thể góp sức trồng rừng ở một nơi nào đấy trên trái đất, thật tuyệt vời phải không nào?

29. Giữ gìn vệ sinh nơi công cộng

Phân loại & tái chế rác, không vứt rác bừa bãi, đổ rác đúng nơi quy định, không phóng uế bừa bãi, dừng xe – tắt máy, tiết kiệm điện nước nơi công cộng, hạn chế bấm còi khi tham gia giao thông, tuân thủ luật pháp… là những hành động thiết thực góp phần làm đẹp cho đời. Mình tinh rằng đã đến lúc chúng ta cần hành động rồi. Mỗi người ý thức một chút, mỗi người một tay, thế giới tự khắc đổi thay (theo hướng tích cực)!

30. Lan tỏa thông điệp xanh

Mình thường chia sẻ các bài viết hữu ích về môi trường, nơi thu gom/ tái chế rác thải độc hại, ủng hộ & tham gia các thử thách, chiến dịch xanh. Mình tin rằng 1s click chuột, like/ share là cách đơn giản nhất giúp truyền đi những thông điệp tích cực.

Trò chuyện, hướng dẫn người thân thực hiện các biện pháp tiết kiệm năng lượng, giảm áp lực lên trái đất cũng là việc mình thường làm. 100 người thực hiện giảm thải không hoàn hảo hiệu quả vẫn hơn chỉ 1 người hành động mà!

 

Phù, chỉ 30 việc bé xíu thôi mà kể ra cũng mất vài ngày. Có viết ra mới thấy mình nhỏ bé và thêm cảm phục các bạn theo đuổi lối sống Zero Waste, các tổ chức hoạt động vì môi trường. Cuối cùng, mình hy vọng bài viết ngắn này cũng phần nào hữu ích với các bạn – những người đã kiên nhẫn đọc đến dòng chữ này.

Cảm ơn mọi người đã theo dõi bài viết & mong các bạn tiếp tục ủng hộ SM trong thời gian tới!